Communisten boven de gasbel

/, Nieuws/Communisten boven de gasbel

Communisten boven de gasbel

Pas op! Explosiegevaar!

Bron foto: Brochure – Stichting Drukkerij C. Regenboog

In 2018 gaat onze voorstelling GAS in première, een voorstelling over de geschiedenis van de gaswinning in Groningen. Ik heb het eerste deel geschreven en ben nu aangeland in de zeventiger jaren toen er recht boven de gasbel Volkscongressen werden georganiseerd  met als leus Groningen geen Wingewest. Allerhande actiecomités (dat schreef je toen met een k, de c was uit de gratie: dus aktie kommitees) sloegen de handen ineen, waarbij de CPN een centrale rol speelde, en eisten dat een deel van de gasbaten werden gebruikt om iets te doen aan de hoog oplopende werkeloosheid in de provincie.

 

 

 

Hanneke Jagersma, 1982 Foto: Hans van Dijk / Anefo – Nationaal Archief via Wikipedia

 

 

Om iets te weten te komen over deze roerige tijd gingen Jeroen en ik praten met een aantal communisten in Oost-Groningen. Interessante en strijdvaardige mensen, soms nog met een borstbeeld van Lenin op de schoorsteenmantel. De laatste met wie ik sprak was Hanneke Jagersma, de eerste communistische burgemeester van Nederland en een enorm hartelijke en levenslustige vrouw. Zij was studente op de Sociale Akademie toen zij lid werd van de CPN en betrokken raakte bij de organisatie van Volkscongressen. Dat was heel vormend voor haar. Het ideaal dat mensen uit alle geledingen van de bevolking en met allerlei verschillende visies toch solidair waren kreeg hier gestalte. Ze herinnert zich nog goed hoe er in café Sasker in Pekela voorbereidende vergaderingen werden gehouden. Om half twee, aan het einde van dagshift, zodat de arbeiders uit de fabriek aan konden schuiven. Terwijl er flink gehaktballen werden gegeten was men vooral bezig elkaar te enthousiasmeren onder de bezielende leiding van Fré Meis. Want ‘als mensen de oceaan over willen steken, dan moet je ze geen schip geven, en ook geen hout, maar het verlangen aanwakkeren die zee over te steken.’ Op de Volkscongressen zelf mocht zij namens de HBO-studenten het woord voeren. Zij werd lid van de Provinciale Staten van Groningen en in 1982 werd zij benoemd tot burgemeester van Beerta. Zij was daarmee niet alleen de jongste burgemeester van Nederland (31), maar ook de eerste communistische en dan ook nog een vrouw. Ze ondervond aardig wat weerstand. Vonhoff, commissaris van de Koningin, vond dat zij niet mocht demonstreren. Want een burgmeester moest onpartijdig zijn.  Hanneke vond dat flauwekul, alsof het ontvangen van een handelsdelegatie wel onpartijdig is.

Op het gemeentehuis kreeg ze opmerkingen van ambtenaren:

‘het is maandag, maandag-wasdag, moet de je niet de was doen?”

Maar ze trok zich er allemaal niets van aan. Wat haar raakte, was de bereidheid van de oudere communisten plaats voor haar te maken en haar te accepteren, terwijl sommigen van hen net als zij genomineerd waren voor hetzelfde burgemeesterschap.  “De CPN was soms een harde partij, maar je moet niet vergeten dat in de Tweede Wereldoorlog 80% van het partijkader is omgekomen als gevolg van hun activiteiten voor het verzet. Toch zijn ze open blijven staan voor nieuwe ontwikkelingen.”

Bron foto: Brochure – Stichting Drukkerij C. Regenboog

 

In 1978 zeventiger jaren deed zij mee aan een auto-demonstratie, waarbij stoet van auto’s langs de boorlocaties van de Nam trok.

Na afloop van het gesprek kreeg ik een stapel brochures mee en een rol met oude posters, uit de tijd dat er nog veel actie werd gevoerd. Misschien dat ik er een goede bestemming voor wist, want zij en haar man gingen kleiner wonen en konden het niet meer allemaal bewaren.

 

 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

By | 2017-03-24T11:46:33+00:00 november 30th, 2016|Categories: GAS, Nieuws|Tags: , , |0 Comments

About the Author:

Tjeerd Bischoff

Tjeerd Bischoff studeerde in 1987 af aan de Amsterdamse Toneelschool. Na tien jaar gespeeld te hebben als freelance acteur oa. bij Carroussel, Rieks Swarte, Huis aan de Amstel en Effecten in Ontwikkeling, richtte hij zich vanaf 1998 op het schrijven van toneel. Hij schreef oa. Een Vijand van Niks (Huis aan de Amstel) Kortsluiting (Bellevue lunchtheater), H.A.R.T. (Wederzijds), Winterkoorts (de Wetten van Kepler ), Dorst (Toneelgroep Dorst). Voor de Toneelmakerij schreef hij Het Begin van Alles en samen met hen en het Rijksmuseum ontwikkelde en schreef hij het project Jij en de Gouden Eeuw. Voor Tryater schreef hij voor een aantal locatieprojecten, waaronder de 11Stêdetocht, een barre en bizarre tocht. Mansholt was het eerste stuk dat hij schreef voor Toneelgroep Jan Vos. Het stuk werd geselecteerd voor het Nederlands Theaterfestival en genomineerd voor de vijfjaarlijkse prijs voor toneelteksten van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde te Brussel.

Leave A Comment